ÜYELİK
Kullanıcı :
Şifre :
Bilgilerimi Unuttum Üye Ol

ZİYARETÇİLER
Toplam Ziyaretçi :   35270
Bugün Ziyaret Eden :   7
Aktif Ziyaretçiler :   1
 
 Kurslar - Zihinsel Engelliler Programı - Zihinsel Yetersizlik Nedir?
Önceki Sayfaya Dön

ZİHİNSEL YETERSİZLİK NEDİR? 

Zihinsel yetersizliği olan birey: Zihinsel işlevler bakımından ortalamanın iki standart sapma altında farklılık gösteren, buna bağlı olarak kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerinde eksiklikleri ya da sınırlılıkları olan, bu özellikleri 18 yaşından önceki gelişim döneminde ortaya çıkan ve özel eğitim ile destek eğitim hizmetlerine ihtiyaç duyan bireydir.


Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey: Zihinsel işlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerinde hafif düzeydeki yetersizliği nedeniyle özel eğitim ile destek eğitim hizmetlerine sınırlı düzeyde ihtiyaç duyan birey,

Orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey: Zihinsel işlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerindeki sınırlılık nedeniyle temel akademik, günlük yaşam ve iş becerilerinin kazanılmasında özel eğitim ile destek eğitim hizmetlerine yoğun şekilde ihtiyaç duyan birey,
 
Ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey: Zihinsel işlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerindeki eksiklikleri nedeniyle öz bakım becerilerinin öğretimi de dâhil olmak üzere yaşam boyu süren, yaşamın her alanında tutarlı ve yoğun özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan birey olarak tanımlanmaktadır.
 
Hafif Düzeyde Zihinsel Yetersizlik

Bu kişilere, bireysel olarak uygulanan IQ testinden, 90 ve 75 arasında bir IQ skoru elde edilir. Yaşıtlarına göre zihinsel performansları 1 veya 3 yaş kadar düşük seviyededir. Zihinsel öğrenme yetersizliğinin nüfustaki yaygınlığı % 1 oranındaydı, bunların % 85’i hafif düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliğidir. Bu kişilerin eğitimi normal sınıflarda kaynaştırma programı kapsamında yürütülmektedir. Bunun nedeni zihinsel performansının çok düşük olmamasıdır. Çocuğun ihtiyacına cevap verebilecek bir eğitim programı oluşturulduğunda, bir süre sonra bu çocuklar zihinsel performans olarak akranlarını yakalayabilirler.

Hafif düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliği yaşayan bireylerin gelişim seyri yakından incelendiğinde bazılarında, psiko-sosyal gelişimlerinde yaşamış oldukları doyumsuz ve çatışmalı ilişkilerin var olduğunu gözleyebiliriz. Parçalanmış aile, ebeveynlerden veya aileden birinin yaşamını kaybetmesi, çatışmalı ilişkiler gibi özelliklere sahip olan ailelerdeki çocuklar bu bağlamda risk altındadır. Bireyin psiko-sosyal gelişimindeki travmalar aynı zamanda zihinsel performansını da etkileyebilir, biz bu durumu davranış ve akademik becerilerde yaşıtlarına göre düşük performans olarak gözleyebiliriz.
 
 
Hafif Düzeyde Zihinsel Yetersizliğin Belirtileri

* Bu çocuklar geç ve güç öğrenirler. Temel okuma ve yazma becerilerinde olsun hep bir gecikme söz konusudur.
 


* Dikkatleri dağınık ve kısa sürelidir. Dikkatleri çabuk dağıldığından ve kısa süreli olduğundan yaptıkları bir takım işlerin sonunu getirmekte zorlanırlar.


* Bu çocuklar hatırlamada da zorluk çekerler. Kısa süreli belleğe gelen bilgileri uzun süreli belleğe göndermede sorun yaşadıkları için çabuk unuturlar.


* Bilgiyi transfer edemezler. Yani kısa süreli belleğe gelen bir bilgiyi uygun kodlamalar yaparak uzun süreli belleğe gönderemezler. Örneğin bir telefon numarasını kodlarken kendimize göre bir kodlama sistemi geliştirip onu uzun süreli belleğe aktarırız. Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan çocuklar bu kodlamaları yapmakta zorluk çekerler.


* Zeka ile başarı arasında kuvvetli bir ilişki olduğu için bu çocukların yaşıtlarına oranla okul başarıları düşüktür.


* İlgileri kısa süreli olduğu için sürekli değişiklik isterler.


* Görsel ve işitsel algıları zayıftır. Ayrıntılara fazla dikkat edemezler.


Soyut kavramları öğrenmekte zorluk çekerler. Bundan dolayı aritmetik kavramları öğrenmede yaşıtlarından geri kalırlar.


* Özgüven duyguları fazla gelişmemiştir. Çoğu konuda başarısızlık yaşadıklarından dolayı çevresi tarafından sürekli eleştirilen çocuklar yeni şeyler yapmaktan veya bir işe girişmekten çekinirler.


* Duygu ve düşüncelerini açık bir şekilde ifade edemezler.


* İki şey arasındaki benzerlikleri bulma da ve farklılıkları ayırma da güçlük çekerler.


* Zihinsel gerilikleri olduğu için genellikle kendi yaşıtlarından küçüklerle iletişime girerler ve onlarla oyun grubu oluştururlar.


* Toplumsal kuralları geç ve güç öğrendiklerinden dolayı kurallara uymada zorluk çekerler.


* Bu çocukların fiziksel gelişimleri yaşıtlarının gelişimi ile tutarlılık gösterir.


* Birtakım bedensel hareketleri rahatlıkla yapabilirler.Top oynama, ip atlama, merdiven inip çıkma vb.


* Bu çocuklar zaman kavramını geç ve güç öğrenirler.


* Bu çocuklar fazla beceri gerektirmeyen el işlerini rahatlıkla yapabilirler.


* Dil gelişimleri ve konuşma becerileri genelde yaşıtları düzeyindedir. Ancak konuşmaları daha güç gelişir. Ayrıca bu çocuklarda sözel anlatım bozukluğu ve fonolojik bozukluk gözlenebilir.


* Bu çocuklar yetişkin dönemlerinde yaşamlarını kendi başlarına yönetebilirler.


* Bu çocuklar çizdikleri resimlerde detaya önem vermezler.


* Sosyal etkinliklere çok az katılırlar.


* Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan çocuklar, beceri istemeyen ya da yarı beceri isteyen iş ve mesleklerde başarılı olabilirler.


Orta Düzeyde Zihinsel Yetersizlik

Zihinsel inceleme sürecinde, bireysel olarak uygulanan IQ testinden, 75 ve 45 arasında bir IQ skoru elde edilir. Yaşıtlarına göre zihinsel performansları 3 veya 6 yaş kadar düşük seviyededir. Zihinsel öğrenme yetersizliğinin nüfustaki yaygınlığı % 1 oranındadır, bunların % 10’u orta düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliğidir. Orta düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliğinin yaşanılmasının nedenleri arasında, akraba evliliği, genetik bozukluklar, hamilelik dönemi annenin hastalanması, riskli ve zor doğumlar, erken çocukluk dönemi yaşanılan ateşli hastalıklar, beslenme bozuklukları sayılabilir.

Bu çocuklar öz-bakım becerilerini kazanabilirler. Zihinsel öğrenme yetersizliğinin düzeyine bağlı olarak bazıları, okuma-yazma ve aritmetik becerileri kazanamayabilir ancak sık karşılaştıkları bazı sözcükleri, işaretleri ve sayıları tanıyabilirler. Bazıları da okuma-yazma ve basit düzeyde dört işlem becerilerini öğrenebilirler. Bu çocuklar basit bazı iş becerilerini öğrenebilir, kendilerine meslek edinebilirler. Örneğin galoş yapma, paketleme, mum yapma, etiket yapıştırma gibi mekanik işleri yapabilirler. Yaşamlarında sürekli olmasa da yetişkin desteğine ihtiyaç duyabilirler.

Eğitimleri normal bir okul bünyesinde açılan “Özel Eğitim Sınıfı’nda yapılır. Özel eğitim sınıfının programı akademik beceriler üzerine yapılandırılmıştır. Genel olarak, öz bakım becerileri, okuma-yazma ve dört işlem becerisi üzerinde çalışılır. Sınıfta en fazla 12 öğrenci bulunur. Her biri için bireyselleştirilmiş eğitim programı uygulanır. Program oluşturulurken çocuğun zeka yaşı ve sahip olduğu beceriler göz önüne alınır. Özel eğitim sınıfına yöneltmesi yapılan bir öğrencinin her eğitim-öğretim yılı sonunda rehberlik ve araştırma merkezinde gelişiminin takibi açısından tekrar incelenmesi gerekmektedir. İnceleme sonucunda elde edilecek bulgular doğrultusunda tanı aynı ise öğrencinin özel eğitim sınıfında eğitimine devam etmesi önerilir. Tanıda farklılaşma olduğunda, hafif düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliği veya normal zihin düzeyi tespit edildiğinde akranları arasında normal sınıfta eğitimine devam etmesi önerilmektedir.

Ağır Düzeyde Zihinsel Yetersizlik

Ağır düzeyde zihinsel performans düşüklüğü olan kişilere, bireysel olarak uygulanan IQ testinden, 45 ve daha aşağısında bir IQ skoru elde edilir. Yaşıtlarına göre zihinsel performansları 5 veya 6 yaş kadar yada daha fazla düşük seviyededir. Zihinsel öğrenme yetersizliğinin nüfustaki yaygınlığı % 1 oranındadır, bunların % 5’i ağır düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliğidir. Ağır düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliklerinin yaşanılmasının nedenleri arasında, genetik bozukluklar, akraba evliliği, fiziksel travma, riskli ve zor doğumlar, erken çocukluk dönemi yaşanılan ateşli hastalıklar sayılabilir.

Okul öncesi dönemde gelişimleri büyük ölçüde geridir. Bu gruptaki bireyler ancak denetim altında kendilerine bakmayı öğrenirler ve basit düzeyde iletişim kurarlar. Yetişkin dönemde basit işleri yapabilir, sınırlı sosyal etkinliklere katılabilirler. Bu gruptaki bireylerin çoğunda belirgin motor bozukluk vardır. Bu da merkezi sinir sisteminde önemli bir zedelenme yada gelişim bozukluğu olduğunun bir göstergesidir. Çoğu zaman bu kişilerin fiziksel rahatsızlıklarının olduğu ve fiziksel gelişim açısından düşük seviyede oldukları gözlenilmektedir.

Eğitimleri, kurum olarak Eğitim Uygulama Okulu ve İş Eğitim Merkezi’nde yapılmaktadır. Bu grubun normal sınıf ortamında eğitimlerini sürdürmesi güç olmaktadır. Bu nedenle normal okul ortamından farklı bir kurumda eğitim almaları ihtiyaç olarak görülmektedir. Eğitim programlarının içeriğinde, temel öz bakım becerileri, yaşam becerileri, davranış eğitimi ve akademik beceriler yer almaktadır. 
 

 

 


Her Hakkı Saklıdır. Argunhan Grup © 2011. Ataç 1 Sokak No:29 / 2-3-6 Kızılay/ANKARA
Tel: 0 312 434 43 06 Fax: 0 312 434 43 06